Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września 2001 r. z połączenia Politechniki Zielonogórskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego.

Pierwsza z uczelni - Politechnika Zielonogórska - powstała w 1965 roku jako Wyższa Szkoła Inżynierska, kształcąca na poziomie inżynierskim (zawodowym). Od 1973 r. kierunki istniejących studiów (budownictwo, elektrotechnika, mechanika) prowadzone były na poziomie magisterskim. W 1996 r. uczelnia została przekształcona w Politechnikę Zielonogórską.

W 1971 r. powstała Wyższa Szkoła Nauczycielska, dwa lata później przekształcona w Wyższą Szkołę Pedagogiczną, z czteroletnim cyklem kształcenia (wychowanie muzyczne, pedagogika szkolna, fizyka, matematyka, wychowanie techniczne, filologia polska, filologia rosyjska, historia).

Strukturę dzisiejszego Uniwersytetu Zielonogórskiego tworzy 10 wydziałów:

• Wydział Artystyczny
• Wydział Ekonomii i Zarządzania,
• Wydział Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji
• Wydział Fizyki i Astronomii
• Wydział Humanistyczny
• Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska
• Wydział Matematyki, Informatyki i Ekonometrii
• Wydział Mechaniczny
• Wydział Nauk Biologicznych
• Wydział Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu.