"Ziemia Lubuska i podobne do niej krainy mają jednak pewną bardzo ważną właściwość, bez której muzyka dawna dzisiaj nie miałaby sensu. Tutaj można wciąż odnaleźć ciszę, tę ciszę z przeszłości. Ciszę, w której dźwięk nabiera innego, mniej prozaicznego sensu. Nie może przemknąć niezauważony bądź niezrozumiany. Ciszę, której musimy się na nowo uczyć. Coś, co z perspektywy rozpędzonej i głośnej cywilizacji spycha Ziemię Lubuską na prowincjonalny margines, z perspektywy kultury daje jej szansę na niesłychany rozwój, szansę, którą szkoda byłoby przeoczyć i zmarnować."

Cezary Zych

Prezentujemy sylwetki zaproszonych solistów i zaproszonych zespołów na VI Festiwal Muzyka w Raju, Paradyż 2008, który odbędzie się w dniach 16-24 sierpnia.

W większości są to artyści, którzy wystąpią po raz pierwszy, a wszyscy oni mają osobiste związki ze Schola Cantorum z Bazylei. Dla tych, dla których muzyka dawna stanowi istotną część życia - Bazylea i Schola Cantorum to nazwy niemal kultowe.

ZAPROSZENI SOLIŚCI

Andreas Arend

Edukację muzyczną zaczynał od gitary i wiolonczeli. Tajników gry na lutni uczył się u Nigela Northa i Elizabeth Kenny. Jego repertuar obejmuje muzykę od wczesnego renesansu do późnego baroku. Andreas koncertuje dużo jako solista i członek wielu orkiestr i zespołów muzyki dawnej, a prócz Arte dei Suonatori są to New Dutch Academy, Akademie fur Alte Musik Berlin, Les Amis de Philippe, Cordarte, Holland Baroque Society, Freiburger Barockorchester, Chelycus Ensemble oraz jego własny zespół Artemision Ensemble.
Brał udział w wielu sesjach nagraniowych, także w nagraniach płytowych Arte dei Suonatori. Andreas Arend również komponuje, a kilka jego utworów napisanych zostało specjalnie dla Arte dei Suonatori. Jest również autorem i wykonawcą recitali lutniowo-literackich.
 
Emmanuel Balssa

Urodził się i studiował w Lyonie w tamtejszym konserwatorium w klasie wiolonczeli u  Mauirice’a Gendrona. Następnie studiował wiolonczelę barokową w Hadze pod kierunkiem Richte van der Meera, a później grę na violi da gamba u Wielanda Kuijkena w Brukseli.
Jest stałym współpracownikiem Les Arts Florissants, La Petite Bande i Ricercar Consort z którymi regularnie koncertuje i dokonuje nagrań płytowych. Występuje także z japońskimi zespołami Bach Collegium Japan i Orchestra Libera Classica.
Jako kameralista grywa z własnym zespołem, a także z Balndine Ranou, Christophem Roussetem, Gérardem Lesne, Arthurem Schoonderwoerdem, Bruno Cocsetem oraz Hidemim Suzuki. Nagrywał dla wytwórni: Pierre Vérany, Zig Zag Teritoires, Alpha, TDK, Lindoro.
Emmanuel Balssa uczy gry na wiolonczeli w jednym z konserwatoriów paryskich.
 
Michał Gondko

Urodził się i dorastał w Warszawie. Jego pierwszy kontakt z wykonawstwem muzyki dawnej – antologia tzw. polskiej muzyki lutniowej wydana przez wytwórnię DUX – przyniósł mu nagrodę Fryderyka (nagrodę Polskiej Akademii Fonograficznej). Od 1997 roku mieszka w Bazylei, gdzie studiował grę na lutni renesansowej (pod okiem Hopkinsona Smith‘a) oraz na średniowiecznych instrumentach szarpanych (pod okiem Crawforda Young‘a). Współpracował z kilkoma renomowanymi zespołami (m. in. z La Capella Reial Jordi Savalla), ostatecznie jednak podążył własną drogą zakładając zespół La Morra. Obecnie wykonawstwo muzyki średniowiecznej i renesansowej – tak w ramach własnej formacji, jak i solistyczne – pochłania większość jego czasu. Mimo to, dla odmiany, chętnie angażuje się w projekty z repertuarem późniejszym, zwłaszcza w roli akompaniatora na lutni i chitarrone. Wraz z Coriną Marti nagrał płytę poświęconą wczesnorenesansowej muzyce niemieckiej na instrumenty klawiszowe i szarpane.

Maria Jonas

Po ukończeniu klasy oboju w konserwatorium w Kolonii spędziła wiele lat w Wenezueli, gdzie założyła i prowadziła z sukcesami szkołę muzyczną. Po powrocie na stary kontynent skupiła się ponownie na szkoleniu głosu i studiowaniu muzyki dawnej. Brała lekcje u Jessiki Cash w Londynie, Montserrat Figueras w Barcelonie i u René Jacobsa w Schola Cantorum Basiliensis. Poza licznymi koncertami i sesjami nagraniowymi od 1999 Maria Jonas uczy historycznego śpiewu w konserwatorium Folkwang w Essen/Duisburg.
Jej artystyczne poszukiwania i praca nad muzyką wokalną XVI i XVII wieku zainspirowały ją do stworzenia grupy Convoce Coeln. Z kolei fascynacja muzyką średniowiecza zaowocowała powstaniem duetu Diphona (wraz z Robertem Ridenkirchenem) rozmiłowanym w improwizacji. Związkiem muzyki i tańca badała w praktyce z zespołem Condanza. Artystka ze swoimi zespołami występowała festiwalach w Europie, Australii, Stanach Zjednoczonych czy Azji.
Współpracowała też z Europejską Orkiestrą Barokową pod kierunkiem Roya Goodmana oraz z English Baroque Soloists pod dyrekcją Johna Eliota Gardinera. Śpiewała na deskach operowych Teatro Regio de Parme, Teatro Municipal de Ferrare, Teatro Real de Madrid, Teatro Camoes de Lisbonne, Landestheater Neuss, Concertgebouw Amsterdam, Royal Albert Hall, Schauspielhaus Bochum i Schlossoper w Ludwisburgu.
Wykonywała też tytułową rolę w operze Philipa Glassa i Roberta Wilsona - The White Raven, pod dyrekcją Dennisa Russella Davisa.
W swoim rodzinnym Bruhl (niedaleko Kolonii) prowadzi kino zaangażowane, za działalność którego zdobyła liczne nagrody.

Els Jansenss

Urodzona w Belgii, studiowała śpiew w Liège i Tuluzie oraz w Schola Cantorum Basiliensis. Wykonuje repertuar od średniowiecza przez operę barokową po muzykę współczesną i jazz. Na swym koncie ma wiele prawykonań muzyki współczesnej. Prowadzi aktywną karierę koncertową w Europie i USA, występując przede wszystkim z formacjami muzyki dawnej, La Morra, La Fenice i Ensemble William Byrd. Nagrywała dla radia i telewizji.
 
Alexis Kossenko

To już osiem lat minęło od czasu, kiedy jego nazwisko pojawiło się po raz pierwszy w programie koncertu Arte dei Suonatori . Od tej pory Kosseko pojawia się na większości naszych festiwali, a dyskografia Arte zawiera jedną płytę nagraną z Alexisem w roku 2006, zaś kolejna pojawi się na początku przyszłego roku.
Od początku kariery artysta zapraszany był do współpracy przez orkiestry symfoniczne: Philharmonie der Nationen, Ensemble Orchestral de Paris, Ensemble Orchestral de Basse Normandie, Orchestre de Bretagne, Orchestre d'Auvergne. Występował z orkiestrami romantycznymi: Anima Aeterna, Orchestre Révolutionaire et Romantique; zabiegały o niego zespoły barokowe i klasyczne: Capriccio Stravagante, La Grande Ecurie et la Chambre du Roi, Le Concert d'Astrée, Mozart Akademie. Pracował pod dyrekcją między innymi Tona Koopmana, Roya Goodmana, Johna Eliota Gardinera, Jos van Immerseela, Mścisława Rostropowicza, Josa van Veldhovena, Emmanuelle Haime, Fabio Biondiego. Prócz dwóch sesji z naszą orkiestrą brał udział w nagraniu kilkudziesięciu płyt, w tym jako solista niezwykle trudnego koncertu fletowego Carla Nielsena. Od kilku lat stoi na czele dwóch zespołów muzyki dawnej: La Bergamasca i Les Musiciens de Monsieur Croche. Od pewnego czasu koncertuje z orkiestrami Holland Baroque Society oraz z B’rock.
 
Corina Marti

Dorastała w Rosji i Szwajcarii, gdzie otrzymała dyplom w grze na flecie prostym i klawesynie. Repertuar Coriny Marti obejmuje muzykę od średniowiecza po barok, choć najbliższy jej sercu jest okres przełomu średniowiecza i renesansu. Muzykę wieków średnich studiowała w bazylejskiej Scholi Cantorum pod kierunkiem Pierre‘a Hamona i Kathriny Bopp. Utwóry tamtych czasów najchętniej też wykonuje, najczęściej z własnym zespołem „La Morra“, w którym gra na fletach i wczesnych instrumentach klawiszowych. Aktywnie koncertuje z repertuarem barokowym i współczesnym włączając się w projekty innych formacji (m. in. Hesperion XXI J. Savalla). Poza dyskografią „La Morry“ ma na koncie nagrania sonat fletowych J.S.Bacha, muzyki lombardzkiego seicenta oraz wczesnorenesansowej muzyki niemieckiej na instrumenty klawiszowe i szarpane (płyta nagrana wraz z Michałem Gondko).
Prócz działalności koncertowej artystka prowadzi kursy mistrzowskie w Europie i na Bliskim Wschodzie, prowadzi też własną klasę w bazylejskiej Scholi Cantorum.
 
Dani Pelagatti

Urodzony i zamieszkały w szwajcarskim Winterthur studiował ilustrację naukową w Hochschule für Gestaltung und Kunst w Zürichu, rozwijając jednoczesnie pod kierunkiem Kathariny Arfken w bazylejskiej Schola Cantorum biegłość w grze na szałamai i pomorcie. Obecnie należy do najbardziej wziętych muzyków specjalizujących się w grze na tych instrumentach. Występuje i nagrywa z  Les Haulz et Les Bas, La Caccia, Capilla Flamenca, Camerata Trajectina, Ensemble Gilles Binchois, La Fenice, Micrologus oraz La Morra. Poza sukcesami muzycznymi Dani jest również uznanym ilustratorem.

Allan Rasmussen

W Kopenhadze w protestanckim Frederiksberg Kirke w czasie nabożeństw usłyszeć można grę jednego z ciekawszych organistów i klawesynistów europejskich, Allana Rasmussena. Nim jednak został organistą i dyrektorem do spraw muzycznych tego kościoła, studiował w Królewskiej Akademii Muzycznej w Kopenhadze. Jako solista występował, między innymi, z Concerto Copenhagen, Collegium Musicum, Helsingborg Symphony Orchestra oraz Tivoli Symphony Orchestra. W roku 1999 otrzymał doroczną nagrodę Duńskiej Krytyki Muzycznej. Od roku 2002 należy do żelaznego składu Arte dei Suonatori, występując na naszych festiwalach w roli solisty oraz w grupie basso continuo. Recitale Allana na festiwalach są zawsze wielkim wydarzeniem.
Wraz z przyjaciółmi założył kwartet Baroque Fever, z którym występował na wielu europejskich festiwalach. 
 
Bolette Roed

Studia u Nikolaja Ronimusa, Dana Laurina, Petera Holtslaga, Pedra Memelsdorfa, Marion Verbrüggen, Michaela Petri i Gerda Lünenbürgera. Tak wszechstronna edukacja połączona rzecz jasna z wrażliwością i ogromnym talentem pozwala Bolette wykonywać  repertuar od średniowiecza do współczesności, od klasyki po jazz i muzykę improwizowaną. Sztuka i kunszt wykonawczy artystki inspiruje współczesnych kompozytorów i z myślą o niej skomponowano kilkanaście awangardowych utworów na flet prosty.
Flecistka jest współzałożycielką i członkiem kilku zespołów kameralnych: Alpha (muzyka współczesna – flet prosty, perkusja i saksofon), Paradox (trio fletów prostych wraz z Susanne Laurin i Danem Laurinem ), a także zespołów Iris i Bain de Lune.
W roku 2005 Bolette uznana została "artystą roku" przez Radio Duńskie, które we współpracy z Arte dei Suonatori zorganizowało w Kopenhadze festiwal muzyki dawnej z Bolette w roli głównej.
 
Maria Sanner

Od ubiegłorocznej edycji festiwalu Muzyka w Raju jest, obok Marii Keohane, kolejną Szwedką wśród śpiewaków współpracujących z Arte dei Suonatori.
Ukończyła Królewskie Konserwatorium w Sztokholmie i kontynuuje naukę u Enide Hartle’a w Londynie. Chociaż na profesjonalnej scenie obecna jest stosunkowo krótko, to zdążyła już współpracować z Erikiem Ericsonem, Manfredem Honeckiem, Royem Goodmanem, Josepem Ponsem, Andrew Parrottem i Paulem Goodwinem. Należy też do artystów zapraszanych do udziału w koncertach przez Kroumata Percussion Ensemble, Stockholm Baroque Orchestra, Drottningholm Baroque Ensemble oraz Eric Ericson Chamber Choir. Z sukcesem zmierzyła się również z operą współczesną w dwóch dziełach wystawionych przez International Vadstena Academy.

Uri Smilanski

Studiował w Schola Cantorum Basiliensis pod kierunkiem Randalla Cook‘a grę na średniowiecznych i renesansowych instrumentach smyczkowych oraz pod kierunkiem Coriny Marti i Conrada Steinmana grę na wczesnych fletach. Grywa z różnymi zespołami muzyki dawnej, głównie jednak w swej pracy artystycznej skupia się na repertuarze średniowiecznym i renesansowym. Zapraszany jest do współpracy przez La Morre, The Earle His Viols oraz Phoenix Ensemble.
Obecnie mieszka w historycznym centrum angielskiego Salisbury, dzieląc czas pomiędzy koncertowanie i pracę nad doktoratem z zagadnień muzyki późnośredniowiecznej na Uniwersytecie w Exeter.

June Telletxea

Edukację muzyczną rozpoczęła w Konserwatorium Jesús Guridi de Vitoria-Gasteiz (Hiszpania). Studiowała śpiew, naukę gry na fortepianie, historię muzyki oraz grę na klawesynie.  Po uzyskaniu dyplomu w zakresie gry na klawesynie zainteresowała się muzyką dawną i rozpoczęła naukę śpiewu w klasie Cristiny Kiehr, Marty Almajano i  Carlosa  Mena. Kontynuowała naukę w  Schola Cantorum w Bazylei u  Gerda Türka  i Dominka Vellarda. W 2006 roku otrzymała dyplom ukończenia studiów wokalnych.
Współpracowała z  Gabrielem Garrido, Williamem Christie, Anthonym Rooley, Federico Sardellim. Od roku 2001 mieszka w Berlinie i koncentruje się na działalności związanej z muzyką dawną, współczesną oraz operową. Współpracuje z zespołami: Capilla Peñaflorida, Collegium Bach im Fluss der Zeit, Musiktheater König Picus, Loreley, Cum Altam, Musikusvie. 

ZAPROSZONE ZESPOŁY

Ars Choralis Coeln
           
W roku 2004 arcybiskupstwo kolońskie oraz Initiativgruppe für Freie Musik powołały do życia szkołę chóralną Ars Choralis Coeln (ACC). Prowadzenie żeńskiego zespołu scholi powierzono Marii Jonas, która wniosła do pracy z chórem swoje doświadczenia zdobyte w zespołach Diphona i Sequentia, gdzie pracowała pod kierunkiem Barbary Thornton, oraz doświadczenie nauczycielskie.
Ars Choralis Coeln wykonuje głównie śpiewy gregoriańskie i muzykę wczesnego średniowiecza. Wiele pracy poświęca z jednej strony utrwalaniu tradycji śpiewu gregoriańskiego, a z drugiej ciągłemu rozwojowi poprzez współpracę z młodymi śpiewaczkami. Działalność zespołu skupia się wokół przywracania do życia po wiekach zapomnienia średniowiecznego repertuaru odnalezionego pośród dostępnych w Kolonii rękopisów i prezentacji go publiczności w kolońskich kościołach romańskich.
ACC po debiucie na festiwalu Romanische Nacht w roku 2004 otrzymał zaproszenia do Bundeskunsthalle w Bonn, katedry w Essen i do Montalbane (nagranie na żywo dla DLF). Wystąpił również na Niemieckim Festiwalu Muzyki Średniowiecznej z programem zatytułowanym: Rose van Jhericho – Das Liederbuch der Anna von Köln (Róża z Jerycha – Śpiewnik Anny z Kolonii). W roku następnym zespół ponownie wystąpił w ramach festiwalu Romanische Nacht i wraz z zespołem Sequentia pod dyrekcją Benjamina Bagby nagrał płytę Krone und Schleier - Musik aus mittelalterlichen Frauen-klöstern (Korona i welon – pieśni średniowiecznych konwentów żeńskich).

La Morra

Założona w 2000 roku i ochrzczona tytułem słynnego utworu Heinricha Isaaca formacja La Morra w mgnieniu oka zadomowiła się na międzynarodowym rynku muzyki dawnej, goszcząc na scenach Festival van Vlaanderen (Bruggia, Mechelen, Antwerpia), Netwerk Oude Muziek / Holland Festival (Utrecht), Rencontres de Musique Médiévale (Le Thoronet), Freunde Alter Musik (Bazylea) czy Il Canto delle Pietre w starych kościołach Lombardii. La Morra poświęca się głównie wykonawstwu muzyki powstałej w Europie w okresie tzw. jesieni średniowiecza i wczesnego renesansu (ok. 1300 – ok. 1500). W centrum zainteresowania zespołu znajduje się przede wszystkim świecka pieśń artystyczna, pozaliturgiczne gatunki muzyki religijnej oraz muzyka instrumentalna.
Liczne występy w całej Europie, transmisje radiowe oraz dotychczas wydane płyty sprawiły, iż La Morra uważana jest obecnie za jedną z wiodących europejskich formacji w swej dziedzinie. Epitety: wirtuozowskie, uwodzicielskie, przekonujące – użyte przez francuski magazyn Diapason – często przewijają się w międzynarodowej prasie muzycznej w odniesienu do interpretacji zespołu.
Muzycy z La Morra spotykają się i pracują w Bazylei. Zespół składa się głównie z absolwentów Scholi Cantorum i liczy od czterech do ośmiu wokalistów i instrumentalistów (w zależności od założeń programowych).
Kierownictwo artystyczne i koordynację zespołu sprawują Michał Gondko i Corina Marti.