Zamki należą niewątpliwie do najbardziej charakterystycznych świeckich budowli okresów średniowiecza i renesansu. Zdecydowana ich większość nie przetrwała do dzisiejszych czasów, po wielu pozostały tylko ruiny. Rozmaita przeszłość historyczna poszczególnych regionów Ziemi Lubuskiej i wynikający stąd brak odrębnego, prężnego ośrodka kulturalnego sprawiły, że jej zabytki sztuki nie posiadają jednolitego charakteru i wykazują w zależności od rejonu występowania związki ze sztuką Śląska, Pomorza, Łużyc, Brandenburgi i Wielkopolski. Zabytki Ziemi Lubuskiej nie są więc zespołem mającym wspólne oblicze. Odzwierciedlają one bowiem dzielnicowe odmiany i prezentują równocześnie formy będące rezultatem wielostronnych wpływów i różnorodnych inspiracji.

Początków architektury obronnej szukać należy już w okresie romańskim. Stanowiły ją grody-obronne siedziby książąt i kasztelanów. Ponieważ tereny Ziemi Lubuskiej już w dobie pierwszych Piastów posiadały wielkie znaczenie strategiczne, grody okresu romańskiego stanowiły silne założenia militarne i wiązały się z systemem obronnym zachodniej granicy wczesnopiastowskiej monarchii. Lokalizowane były one na terenach nizinnych, usytułowanych w rozlewiskach rzek, a więc posiadających naturalne warunki obronne. Dodatkowo umacniane były systemem wałów o konstrukcji drewniano-ziemnej wzmacnianej gliną i kamieniami. Po okresie dużych grodów z podgrodziskami powstały pierwsze zamki, obronne zespoły.Ich potężne mury i wyniosłe wieże górujące nad okolicą, wzbudzały respekt. Gwarantowały one spokojną egzystencję okolicznym mieszkańcom. Jednakże w obrębie tych murów toczyło się codzienne życie, pełniły one nie tylko funkcję strażnicy całkowicie podporządkowaną potrzebą wojny, ale i mieszkania, siedziby namiestników królewskich i książąt.

Przez pojęcie „zamek” należy rozumieć zespół elementów warownych i budynków  mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, zespół który powstał w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna.

Na Ziemi Lubuskiej mamy zabytki sięgające pierwszej połowy XIII w., kiedy to powstały najstarsze zamki książęce w Kraśnie Odrzańskim, Bytomiu Odrzańskim, Szprotawie, Przewozie, Żaganiu oraz zamek templariuszy w Chwarszczanach. W XIV i XV w. powstały dalsze zamki, lokalizowane w miejscach grodów lub w nowych, nie mających tradycji obronnej punktach. Wśród XIV- wiecznych należy wymienić zamki królewskie w Międzyrzeczu i Wschowie, zamki książęce w Kożuchowie i Sulechowie oraz pierwsze zamki rycerskie w Torzymiu, Borowie Polskim, Słońsku i Świebodzinie. W Łagowie stanęła zaś wówczas silnie umocniona warownia joannitów. W XV w. powstały dalsze zamki rycerskie, między innymi w Bobrzanach, Miodnicy, Otyniu, Sławie i Witkowie. W tym też okresie zbudowano trzy zamki bastionowe- w Kostrzynie, Siedlisku i Zbąszynku. Lata trzydzieste XVIII w.- to okres trwania ostatniej nieudanej inwestycji zamkowej : budowy zamku króla Augusta II Mocnego w Kargowej. Król August II Mocny chciał stworzyć bazę militarną na pograniczu polsko-saskim. Nabył więc od ówczesnego właściciela Kargowej, Karola Unruga, jego rezydencję, z zamiarem jej szerokiej rozbudowy. Realizację ambitnego przedsięwzięcia przerwała śmierć króla w 1733r.
Barok oraz następujący po nim neoklasycyzm przyniosły zmierzch zamków. Wypierać je zaczęły bowiem pałace, kształtowane na włoską i francuska modłę.
                                                                                         
                                                                                      Aneta Borkowska