Komunikat dotyczący plików cookies Niniejsza witryna internetowa, w celu zapewnienia Państwu odpowiedniej jakości usług, korzysta z plików cookies. Mogą również korzystać z nich współpracujące z nami instytucje i reklamodawcy. W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Pozostając w tym serwisie, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies.

x

  Strona główna     GALERIE     kontakt     Regulamin     mapa serwisu     drukuj stronę
Wersja językowa:  polski Deutsch
niedziela, 21 lipca 2019 15:13   Imieniny: Daniela, Dalidy, Wawrzyńca

Szukaj hoteli:

Data zameldowania

calendar

Data wymeldowania

calendar
Statystyki serwisu
liczba stron: 5563
komentarzy: 70735
Ostatnio aktualizowane strony
 10 LUBUSKIE ZADUSZKI JAZZOWE 2018
 Gdybym był Bogaczem - Narodowy Teatr Opery i Baletu z Odessy
 Winobranie 8-16.09.2018
 Weekendowa moc atrakcji
 PolAndRock festival (Przystanek Woodstock 2018)
 XVI edycja Muzyki w Raju
 Lato Muz Wszelakich 2018
 Lato Muz Wszelakich
 Święto Warty
NAJCZĘŚCIEJ OGLĄDANE
 AKTUALNOŚCI
 Ciekawe miejsca
 Wirtualna wycieczka
 Trasa dojazdu
 Podziel się widokiem
 Muzyczne
 Kulturalne
 Sportowe
 Cykliczne
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
 KONOTOP
 GOŚCIM
 GĄDKÓW WIELKI
 SYCOWICE
 BOBRÓWKO
 GMINA SZCZANIEC
 OPALEWO
 GMINA KOLSKO
 RĄPICE
Strona główna «  POWIATY I GMINY  «  Powiat żagański  «  Gozdnica - gmina  «  Gmina_gozdnica  «  Gozdnica na przestrzeni lat…  
Gozdnica na przestrzeni lat…

1200

Na początku XIII wieku terytorium Przewozu, na którego terenie leżała dzisiejsza Gozdnica znajdowało się w granicach Dolnych Łużyc, nad którymi władzę sprawowali margrabiowie miśnieńscy.

W 1210 r. posiadłości Przewóz oraz Żary, Trzbiel i Lubsko przyłączył do Śląska książę Henryk Brodaty. Rozpoczął on proces kolonizacji, dotychczas słabo zaludnionych terenów, sprowadzając na nie i osadzając kolonistów z Miśni i Turyngii.
 
Już wówczas przebiegał tędy szlak handlowy łączący Łużyce Dolne ze Śląskiem (od Senftenbergu przez Muskau, Przewóz, Nowoszów, Ławszową, Kliczków do Bolesławca). Szlak ten położony na osi wschód-zachód Europy nosił nazwę Via Regia Lustaica czyli Królewska Droga Łużycka. W celu zapewnienia bezpieczeństwa karawanom kupieckim podróżującym tym szlakiem książę Przemko, syn głogowskiego księcia Konrada I, założył ok. 1290 r. „Freiwalde” – obecną Gozdnicę. Niedługo potem miejscowość uzyskała prawa miejskie. Jej zadaniem było również zabezpieczenie południowej granicy państwa Przewóz z Górnymi Łużycami. Nie miała ona warownego założeni, gdyż północna część puszczy Zgorzeleckiej była do początku XVI wieku prawie nie zamieszkała.

Pierwotnie Gozdnica była osadą drwali łużyckich, a jej mieszkańcy zajmowali się głównie wyrębem drzew i eksploatacją innych puszczańskich pożytków. Na zajęcia związane z lasem wskazuje już niemiecka nazwa Freiwald, która w polskim tłumaczeniu oznacza „wolną, leśną polanę”. Najprawdopodobniej spolonizowana nazwa Gozdnica wywodzi się od wyrazu gozd oznaczającego „gęsty las lub pustkowie”. Taką nazwę nadała miastu, po wojnie, Komisja Nazewnicza pod kierunkiem prof. Rosponda. Inne źródła podają, że nazwę Gozdnica należy uznać za łużycką, gdyż ‘gozdnicy’ to w języku łużyckim „mieszkańcy lasów”. Inną nazwę miejscowości można także odnaleźć na mapie wydanej w 1945 r. przez Łużycki Komitet Narodowy, gdzie zamiast nazwy Gozdnica widnieje nazwa Borawsk czyli pochodzący od boru.

Według napisów na pieczęciach Gozdnica posiadała w swojej historii dwa herby. Najstarszy pochodzi z pieczęci miejskiej z roku 1633. na tarczy herbowej widniała wtedy postać człowieka z toporem na ramieniu. Barwy tego herbu nie są znane.

Obecny herb miasta spotykamy na pieczęci z 1800 r., można jednak przypuszczać, że powstał on wcześniej. Na srebrnym polu tarczy znajduje się zielony pień z dwoma gałązkami po bokach, na którym siedzi czarny ptak.

Wizerunki obu herbów należy wiązać z położeniem miasta wśród borów. Człowiek z toporem – drwal – jak i pień drzewa mogły nawiązywać do zajęć mieszkańców.

Gozdnica położona jest na wysokości 148 m n.p.m. nad niewielkim strumieniem, który obecnie nosi nazwę Pienia (wcześniej nosił nazwę Flossgraben i Saatzwasser). Ma ona swoje źródło kolo dawnego folwarku w Lipnej ( Łużyce Górne). Z Gozdnicy płynie on w kierunku północnym, a na północy-zachód od wsi Borowe łączy się ze strumieniem Przełyk i strumieniem płynącym od strony Wymiarek (Wiesauer Wasser = Mordbach) tworząc Czernice (Czernę Starą), która w Żakowie (Iłowa) wpływa do Czernej Małej. Na zachód od miasta znajduje się wzniesienie (niem. Kikelsberg – 170 m n. p. m.), które nosiło nazwę wzgórza szubienicznego katowskiego. Na mapie z 1770 r. nosi ono nazwę Schlaum Berge. Na wschód od miasta znajduje się wzniesienie (179 m n. p. m.), które nosiło nazwę Flossberg lub Fabrikberg, a w okresie międzywojennym Kroschel Berg. Na północnej części tego zniesienia do ok. 1920 r. znajdował się wiatrak, a południowa jego część nosiła nazwę Kynast (co oznacza miejsce, które porastają świerki).

1300

Właściciele Gozdnicy w średniowieczu jak również w kresie późniejszym często się zmieniali. Choć do 1319 r. właścicielami państwa Przewóz byli piastowscy książęta żagańscy to w latach 1295 – 1319 władze w Gozdnicy (i w całym księstwie żagańskim) sprawował margrabia brandenburski Waldemar ( w formie zastawu). Pierwsza wzmianka z 1315 r. o miasteczku „Freiwalde” pochodzi właśnie z okresu sprawowania rządów przez Waldemara (w „Diplomatioschen Geschichte des Markgrafen Waldemar von Brandenburg”). Po jego śmierci obszar ten żagańscy książęta odstąpili Henrykowi I Jaworskiemu. Książę Henryk przekazał państwo Przewóz Ulrykowi von Pack z Żar, a po jego śmierci w 1355 r. lub nieco wcześniej jego szwagrowi Albrechtowi von Hakenborn. Po śmierci Henryka I Jaworskiego w 1246 r.  Przewóz wraz z Gozdnicą przeszedł pod panowanie króla Czecha - Jana. Od 1353 r. sascy Wettyni nabyli pozostałą część Łużyc (w tym Przewóz z Gozdnicą) w formie zastawu, a w 1364 r. cesarz Karol IV przekazał w lenno swoje posiadłości dla swojego teścia księcia świdnicko- jaworskiego Bolka II. Ponownie ożywił się kupiecki szlak z Przewozu do Bolesławca, gdyż prowadzący przez Gozdnicę szlak łączył Śląsk z dolnołużyckimi posiadłościami księcia. Wozy kupieckie z solą, żelazem, marzanna barwierską (do barwienia tkanin), tkaninami i innymi towarami ciągnęły przez Gozdnicę, Nadając prawa miejskie książę Przemko nadał mieszczanom również przywilej ważenia i wyszynku piwa, który kolejni władcy potwierdzali. Był to znaczący dochód dla mieszczan jak również miało to istotne znaczenie dla przejeżdżających tędy licznych karawan kupieckich.

W roku 1346 powstał na tych ziemiach Związek Sześciu Miast Górnołużyckich, któremu przewodniczył Budziszyn, a należały do niego Żytawa, Lubij, Kamieniec, Zgorzelec i Lubań. Miasta te położone były przy szlaku handlowym. Związek powstał dla obrony interesów bogatego patrycjatu tych miast i zapewnienia spokoju na Królewskiej Drodze. Związek miał własne wojsko, a jego siła zbrojna była dobrze dowodzona i skutecznie rozprawiała się z rabusiami. Siedzibę jednego z nich stanowił zapewne Nowy Zamek w Nowoszczowie nad Czerną, który został zniszczony związkowymi siłami Zgorzelca w 1368 r. po wejściu Łużyc do Korony Czeskiej. Po tym wydarzeniu szlak handlowy Przewóz – Bolesławiec utracił całkowicie swoje znaczenie. Tym samym mieszkańcy Gozdnicy zostali skazani na stagnację. Żyli z rolnictwa, bartnictwa, wydobywania rudy darniowej i pozyskiwania smoły i węgla drzewnego.

1400 - 1500

Od 1413 r. Gozdnica weszła wraz z Przewozem w posiadanie żagańskich Piastów. Odtąd została włączona na długie lata do księstwa żagańskiego, a potem powiatu żagańskiego. Gdy w 1472 r. książę Jan II sprzedał księstwo saskim Wettinom, ponownie rozpoczął się okres ożywienia gospodarczego miasta. Nowi władcy zatroszczyli się o bezpieczeństwo na drogach swojego terytorium i szlak handlowy z Przewozu do Bolesławca został ponownie otwarty. Wettyni byli w posiadaniu Gozdnicy do 1549 r. najstarsza księga miejska pochodzi z lat 1554-1624. z ksiąg miejskich wynika, że w 1547 r. było w Gozdnicy 49 gospodarstw. Można przyjąć, że odpowiada to ilości ok. 280-300 mieszkańców. Od tego czasu przez ok. 50 lat Gozdnica była pod bezpośrednim panowaniem Habsburgów jako jedynych władców. Byli nimi królowie Czech będący zarazem niemieckimi cesarzami: Ferdynand I (1549-1564), jego syn Maksymilian II (1564-1576) oraz jego syn Rudolf II (1576-1611).
 


[1] [2] [3] 

 Komentarze (2)  
~historia
[24.08.2011 12:37]
rząd polski jak i radziecki na terenach zachodnich jak i w Gozdnicy wywozili część na budowę do warszawy a kosztowności maszyny i leprze rzeczy transportowali do Rosji jako trofea obrazy co miało jaką kol wiek wartość o ile front mi wiadomo nie szedł przez Gozdnicę tylko bokiem tak na spotkaniach...
 
~realista83
[12.01.2009 15:05]
mam pytanie dotyczące tego cytatu"W czasie tej wojny miasto uległo zniszczeniu w około 30%." Skąd taka informacja? W publikacjach dotyczących Gozdnicy pojawiają się różne stwierdzenia o losach miasta podczas II wojny św. W niektórych publikacjach można przeczytać, że Gozdnica była silnym punktem...
 
Komentarz wyraża opinie wyłącznie jego autora. Redakcja portalu ziemia-lubuska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.
Pogoda w regionie


Temperatura: N/A
Wilgotność: N/A
Ciśnienie: N/A
Wiatr: N/A,  N/A
Uniwersytet Zielonogórski

SONDA
[27.03.2018]
Wiosna to najlepszy czas na spacery i każdą inną aktywność fizyczną. Na jaką aktywność fizyczną stawiasz wiosną?
Bieganie (63) 14%
Jazda na rowerze (187) 42%
Piesze wędrówki (102) 23%
Pływanie (22) 5%
Ćwiczenia na siłowni (29) 6%
Fitness (23) 5%
Inna (24) 5%
 

Copyright © 2004-2018 amb software | Wszelkie prawa zastrzeżone | Wykonanie: amb software
Polecamy przeglądarkę Mozilla Firefox.
...

Request served in 0.84 sec