Komunikat dotyczący plików cookies Niniejsza witryna internetowa, w celu zapewnienia Państwu odpowiedniej jakości usług, korzysta z plików cookies. Mogą również korzystać z nich współpracujące z nami instytucje i reklamodawcy. W przeglądarkach internetowych można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Pozostając w tym serwisie, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies.

x

  Strona główna     GALERIE     kontakt     Regulamin     mapa serwisu     drukuj stronę
Wersja językowa:  polski Deutsch
poniedziałek, 17 czerwca 2019 21:14   Imieniny: Laury, Marcjana, Alberta

Szukaj hoteli:

Data zameldowania

calendar

Data wymeldowania

calendar
Statystyki serwisu
liczba stron: 5563
komentarzy: 70703
Ostatnio aktualizowane strony
 10 LUBUSKIE ZADUSZKI JAZZOWE 2018
 Gdybym był Bogaczem - Narodowy Teatr Opery i Baletu z Odessy
 Winobranie 8-16.09.2018
 Weekendowa moc atrakcji
 PolAndRock festival (Przystanek Woodstock 2018)
 XVI edycja Muzyki w Raju
 Lato Muz Wszelakich 2018
 Lato Muz Wszelakich
 Święto Warty
NAJCZĘŚCIEJ OGLĄDANE
 AKTUALNOŚCI
 Ciekawe miejsca
 Wirtualna wycieczka
 Trasa dojazdu
 Podziel się widokiem
 Muzyczne
 Kulturalne
 Sportowe
 Cykliczne
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
 KONOTOP
 GOŚCIM
 GĄDKÓW WIELKI
 SYCOWICE
 BOBRÓWKO
 GMINA SZCZANIEC
 OPALEWO
 GMINA KOLSKO
 RĄPICE
Strona główna «  POWIATY I GMINY  «  Powiat żarski  «  Trzebiel - gmina  «  Gmina Trzebiel  «  Środowisko przyrodnicze  
Środowisko przyrodnicze

Położenie i rzeźba

Gmina położona jest na pograniczu dwóch podprowincji - Wzniesień Łużyckich i Wzniesień Śląsko - Wielkopolskich.

Bariery zewnętrznych powiązań przestrzennych stanowią duże kompleksy leśne, pośród których położona jest gmina. Jedyną naturalną granicą gminy jest rzeka Nysa Łużycka, która stanowi zarazem granicę państwową.

W obrębie regionów występują dwa mezoregiony Łuk Mużakowski i Wzniesienia Żarskie.

W granicach Łuku Mużakowskiego można wyróżnić następujące formy morfologiczne:
- ciąg czołowej moreny spiętrzonej, tzw. Łuk Mużakowa, powstały w okresie zlodowacenia środkowopolskiego (Stadiał Warty). Jest to forma silnie zaburzona glacitektonicznie, rozciągająca się na kierunku SW - NE od granicy gminy aż po Tuplice. Wysokości dochodzą tu do 185 m npm. Forma ta góruje ok. 30 m ponad otaczający teren. Przeważają tu spadki w przedziale 5 - 10 %.
- wysoczyzna morenowa falista, położona w zachodniej i północno-wschodniej części gminy, na wysokości 120-150 m npm, charakteryzuje się lekko pofalowaną powierzchnią o deniwelacjach dochodzących do 10 m. Ku dolinie Nysy Łużyckiej opada krawędzią o wysokości 10-30 m. Spadki w granicach tej formy nie przekraczają 5%.
- dolina Nysy Łużyckiej, w ramach której wyróżnić można:
- - terasę nadzalewową wysoką plejstoceńską, położoną na wysokości 90-110 m npm oraz 10-20m ponad lustro wody w rzece, ciągnącą się wzdłuż rzeki pasmem szerokości 0,2-1,5 km, oraz terasę zalewową holoceńską o wysokości bezwzględnej 80-90 m npm i względnej 1 -5 m. o formie płaskiej o szerokości 0,2-1,2 km z systemem wałów przeciwpowodziowych o wysokości 1,0-3,0 m.
- - równinę sandrową, położoną na wysokości 130-150 m npm, zajmującą południowo-wschodnie partie gminy, stanowi ona bardzo łagodną powierzchnię, rozciętą doliną rz. Skrody i jej dopływów. Spadki w granicach tej formy nie przekraczają 3%.

Budowa geologiczna

Styl budowy geologicznej gminy, z uwagi na różnorodność procesów morfologicznych, w tym także glacitektonicznych, które zachodziły zwłaszcza w plejstocenie, jest zróżnicowany.

Stąd rejony o różnym charakterze płytkiej budowy. Wśród nich wyróżnić należy:
- ciąg moreny spiętrzonej ( tzw. Łuk Mużakowa ), biegnący prawie południkowo od Łęknicy w kierunku Tuplic, pasem szerokości 2-6 km; w wyniku silnych zaburzeń glacitektonicznych wykazuje zakłócenie konsystencji stratygrafii osadów. Osady starsze, głównie trzeciorzędowe, zostały przemieszane z czwartorzędowymi, zaś układ warstw geologicznych nie ma charakteru horyzontalnego. Występują tu przeważnie długie wąskie fałdy, najczęściej złuskowane. Stosunkowo płytkie podłoże budują trzeciorzędowe piaski, iły, mułki i węgle brunatne mioceńskiej formacji, przykryte cienką serią o miąższości 2-20 m piaszczysto-gliniastych osadów czwartorzędowych,
- wysoczyzna morenowa falista, zbudowana z naprzemianlegle ułożonych osadów fluwioglacjalnych (piaski o zróżnicowanej granulacji i żwiry) lokalnie podścielonych, bądź przykrytych spoistymi osadami (gliny piaszczyste, gliny) udokumentowane archiwalnymi wierceniami. Miąższość tej serii waha się od 10-20 m,
- równina sandrowa zajmuje około 25 % powierzchni gminy, w części E. Jednostka ta generalnie zbudowana jest z osadów fluwioglacjalnych, głównie piasków i żwirów (piaski drobne, średnie, pospółki) przewarstwionych osadami spoistymi (gliny piaszczyste, gliny). Seria glin miejscami występuje od powierzchni tworząc niewielkie, nieregularne „wyspy" w serii gruntów niespoistych. Spągu tej serii nie udokumentowano, należy przypuszczać, że występuje na głębokości 20 - 50 m ppt.,
- dolina rzeki Nysy Łużyckiej wypełniona jest osadami pochodzenia rzecznego, głównie madami gliniasto-piaszczystymi, podścielonymi piaskami i pospółkami.

Gleby

Na terenie gminy Trzebiel występują gleby zróżnicowane gatunkowo i typologicznie, w zależności od składu mechanicznego, położenia i warunków gruntowo-wodnych. Charakterystyczną cechą jest, że poszczególne typy występują na małych obszarach i są rozmieszczone w postaci bogatej mozaiki, nie tworząc dużych kompleksów.

Na terenach pozadolinnych wykształciły się gleby bielicowe, brunatne, brunatne wyługowane i czarne ziemie. W obniżeniach terenu o stale lub okresowo za wysokim poziomie wody gruntowej gleby torfowe, mułowo-torfowe i murszowo-mineralne, a w dolinach mady.

Gleby pozadolinne zostały podzielone na cztery grupy przydatności dla rozwoju intensyfikacji rolnictwa.

Do najlepszych, najbardziej przydatnych zaliczono gleby bielicowe, brunatne właściwe, a miejscami czarne ziemie wytworzone z glin lekkich i średnich oraz piasków gliniastych mocnych naglinowanych. Są to gleby żyzne, o dobrze wykształconej warstwie próchnicznej i prawidłowych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IIIa - IIIb klasy gruntów ornych kompleksu pszennego dobrego, są odpowiednie do uprawy pszenicy, buraków cukrowych, rzepików (ozimy i jary), konopi oraz wyki siewnej. Występują głównie w rejonie wsi Bronowice, Pustków, Żarki Małe, Kamienica, Trzebiel, Niwica, Chudzowice.

W drugiej grupie znajdują się gleby bielicowe brunatne wyługowane i czarne ziemie, wytworzone z piasków gliniastych mocnych i gliniastych lekkich płytko podścielonych glinami średnimi. Są to gleby żyzne, o prawidłowych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IIIb-IVa klasy gruntów ornych. Gleby te, kompleksu żytniego bardzo dobrego, są odpowiednie dla upraw żyta, owsa, kukurydzy na ziarno i zieloną masę, gryki, prosa, ziemniaków, pszenicy ozimej, jęczmienia, roślin pastewnych i motylkowych. Występują w rejonie wsi Chudzowice, Rytwiny, Niwica, Łuków, Żarki Małe, Żarki Wielkie, Bronowice, Królów.

Do trzeciej grupy zaliczono gleby bielicowe brunatne wyługowane i czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych lekkich głęboko i średniogłeboko podścielonych glinami lekkimi. Są to gleby mało żyzne o poprawnych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IVb-V klasy gruntów ornych. Gleby kompleksów żytniego dobrego i żytniego słabego są odpowiednie dla uprawy żyta, owsa, kukurydzy na ziarno i zieloną masę, gryki, prosa, ziemniaków, marchwi pastewnej, rzepy, gorczycy białej i czarnej, maku, słonecznika oleistego, lnu oleistego i włóknistego, tytoni lekkich, peluszki, wyki kosmatej, łubinu żółtego, wąskolistnego i białego. Występują głównie w rejonie wsi Chudzowice, Rytwiny, Dębinka, Łuków, Żarki Małe, Żarki Wielkie, Bronowice, Karsówka.

Do czwartej grupy, mniej przydatnej, należą gleby bielicowe i brunatne wyługowane, a miejscami czarne ziemie wytworzone z piasków słabo gliniastych płytko i średniogłeboko podścielonych piaskami luźnymi. Są to gleby mało żyzne i zbyt suche, V-VI klasy gruntów ornych, kompleksów żytniego słabego i bardzo słabego, przydatne do uprawy ziemniaków, żyta, wyki kosmatej, łubinu żółtego, przelotu pospolitego. Gleby te nie są chronione przed zmianą użytkowania na nierolnicze. Występują głównie w południowo-wschodniej części gminy w rejonie wsi Przewoźniki, Karsówka, Wierzbięcin, Żaków, Marcinów, Łuków, Jędrzychowice, Mieszków, Czaple, Chwaliszowice, Strzeszowice, Dębinka oraz w rejonie Królowa, Trzebiela i Kałek.

W dolinach i obniżeniach terenu o stale lub okresowo za wysokim poziomie wody gruntowej wytworzyły się gleby hydrogeniczne. Wyróżniono tu gleby murszowo - mineralne, gleby torfowe i mułowo - torfowe.

Gleby murszowe wytworzyły się na piaskach luźnych, w warunkach okresowego nadmiernego uwilgotnienia. Są to gleby mało żyzne IV - V klasy użytków zielonych lub IV - V klasy gruntów ornych. W użytkowaniu polowym są zaliczone do kompleksu przydatności zbożowo - pastewnego słabego, przydatnego do uprawy żyta, owsa, ziemniaków, buraków pastewnych, marchwi pastewnej, bulwy, rzepy, grochu polnego i motylkowych roślin pastewnych. Są to gleby nie chronione przed zmianą użytkowania na nierolnicze. Występują głównie w rejonie miejscowości Jędrzchowiczki, Strzeszowice, Chwaliszowice, Żarki Wielkie, Dębinka, Chudzowice, Trzebiel.

Gleby torfowe i mułowo-torfowe wytworzyły się w warunkach stałego nadmiernego uwilgotnienia. Są to słabe i średnie użytki zielone o charakterze trwałym, zaliczone do IV-V klasy. Występują w rejonie miejscowości Królów, Niwica, Kałki.

Mady lekkie i bardzo lekkie wytworzyły się w warunkach corocznych zalewów z piasków słabo gliniastych i gliniastych lekkich, płytko podścielonych piaskami luźnymi. Gleby te, mało żyzne, są stale lub okresowo nadmiernie uwilgotnione. Są to słabe i średnie użytki zielone IV-V klasy o charakterze trwałym. W użytkowaniu polowym, w miejscach suchych zaliczone są do kompleksu żytniego słabego, na którym można uprawiać ziemniaki, żyto, wykę kosmatą, łubin żółty i przelot pospolity. Występują bardzo wąskimi paskami terenu wzdłuż rzeki Nysa Łużycka.
Mady lekkie wytworzone z glin lekkich oraz piasków gliniastych, podścielonych piaskami luźnymi. Zaliczone zostały do gleb żyznych, o zróżnicowanych warunkach wilgotnościowych. W użytkowaniu polowym są to gleby IIIa-IVa klasy kompleksu żytniego bardzo dobrego, a w miejscach nadmiernie uwilgotnionych użytki zielone IV klasy. Występują one głównie w obniżeniu wzdłuż rzeki Nysa Łużycka. Na terenie gminy dominują gleby V i VI klasy, które zajmują 54,4 proc. powierzchni gruntów ornych i użytków zielonych. Udział procentowy poszczególnych klas w gruntach powyżej wymienionych przedstawia się następująco :
- II klasy 0,06 proc.
- III klasy 11,8 proc. w tym III a 169 ha gruntów ornych
- IV klasy 33,7 proc. w tym IV a 781 ha gruntów ornych
- V klasy 35,2 proc.
- VI klasy 19,2 proc.

Najlepsze grunty w gminie znajdują się w zachodniej części na osi Bronowice, Pustków, Żarki Małe, Buczyny, Trzebiel oraz w części środkowej w rejonie miejscowości Niwica, Jędrzychowiczki, Chudzowice, Rytwiny. Najgorsze grunty występują w południowo -wschodniej części gminy w rejonie miejscowości Przewoźniki, Wierzbięcin, Karsówka, Jasionów, Marcinów, Łuków, Mieszków, Jędrzychowice, Strzeszowice.

Surowce mineralne

Surowcem o dużym znaczeniu gospodarczym jest trzeciorzędowy węgiel brunatny, którego złoże występuje w południowej i wschodniej, a także środkowej części gminy. Udokumentowane złoże „Babina", związane ze strefą fałdowań Łuku Mużakowa, jest w dużym stopniu zaburzone, zaś złoże „Mosty", położone poza tą strefą, wykazuje horyzontalny układ warstw. Eksploatację węgla na złożu „Babina" rozpoczęto w XIX wieku. Do 1945 r. wyeksploatowana została znaczna część złoża, głównie w rejonie pól Tuplice, Trzebiel i Żarki. Eksploatację złoża przerwano na początku lat 70-tych. Prace koncentrowały się wówczas na polu Żarki - okolice miejscowości Czaple. Pozostały liczne nieużytki o formie zwałowisk hałd oraz wyrobisk po eksploatacji odkrywkowej.

Dalsze perspektywy wydobywcze na tym złożu są niewielkie i mogą być związane jedynie z kilkoma niewyeksploatowanymi łuskami oraz nierozpoznanymi zasobami w obrębie pola Trzebiel.

Większe nadzieje stwarza złoże „Mosty", gdzie w wyniku przeprowadzonych prac penetracyjnych stwierdzono występowanie bilansowych pokładów węgla brunatnego na głębokości poniżej 100 m.

Pozostałe surowce, które stanowią bazę dla produkcji materiałów budowlanych, to:
- złoże kruszywa naturalnego „Przewoźniki" udokumentowane w latach 70-tych. Składa się ono z serii żwirowo - piaszczystej i żwirowej. Eksploatowane jest w kierunku południowo-wschodnim od Przewoźnik, składa się z dwóch pól północnego i południowego o łącznych zasobach 168,68 tys. ton.
-złoże glin ogniotrwałych „Chwaliszowice", występuje w formie warstw o zmiennej miąższości, jego zasoby przemysłowe wynoszą 1097 tys. ton.
Obok wspomnianych surowców, o znaczeniu przemysłowym, eksploatowane są liczne niezarejestrowane „dzikie" wyrobiska piasku, dla potrzeb budownictwa lokalnego.


[1] [2] 

 Komentarze (0)  
Pogoda w regionie


Temperatura: N/A
Wilgotność: N/A
Ciśnienie: N/A
Wiatr: N/A,  N/A
Uniwersytet Zielonogórski

SONDA
[27.03.2018]
Głosowanie zakończone
 

Copyright © 2004-2018 amb software | Wszelkie prawa zastrzeżone | Wykonanie: amb software
Polecamy przeglądarkę Mozilla Firefox.
...

Request served in 0.76 sec